Optyka patrzenia

optyka patrzenia
fot. PAP/Paweł Supernak

Słowa pani premier już kilka razy wywołały u mnie nerwowy skurcz.

„Unia Europejska zmieniła swoją optykę patrzenia na kryzys migracyjny pod wpływem zdecydowanej i nieustępliwej postawy Polski, jeżeli chodzi o pokazywanie, w jaki sposób polityka migracyjna powinna być realizowana” – powiedziała premier Beata Szydło podczas wystąpienia podsumowującego dwa lata rządów Prawa i Sprawiedliwości.

Słowa pani premier już kilka razy wywołały u mnie nerwowy skurcz. A to informowała naród, że „wartości europejskie zaczynają lec w gruzach”, a to postanowiła liczyć ludzi w kwotach („Mówimy bardzo jasno: nie ma zgody polskiego rządu na to, aby przymusowo były narzucone jakiekolwiek kwoty uchodźców”), a to podczas targów Hannover Messe 2017 w kwietniu tego roku zapewniała kanclerz Angelę Merkel o dobrych widokach na przyszłość polsko-niemieckiej wspólnej współpracy. Skoro pani premier podkreśliła wspólnotę, należy założyć, że w tym przypadku współpraca niewspólna nie wchodzi w grę.

Do grupy ciekawostek w języku pani premier, godnych szczególnej uwagi, dołączyła właśnie optyka patrzenia, zwłaszcza jeżeli chodzi o pokazywanie. Optyka, czyli «sposób widzenia czegoś» poprzez patrzenie oraz pokazywanie to wyjątkowo interesujące zjawisko. Pewnie pani premier chciała wyraźnie zaznaczyć, że nie chodzi jej o dział fizyki, a o optykę (przez wielu) rozumianą jako stanowisko, przekonanie. Można tę wizję rozwinąć i mówić także o optyce widzenia i spostrzegania. Może również dostrzegania, zauważania, poznawania i odnotowywania. Pole do rozwoju pleonazmów jest spore. A gdyby tak rozszerzyć pojęcie optyki na inne zmysły? Optyka słyszenia, smakowania, dotykania, czucia… Czy to nie brzmi ciekawie?

Nie trwaj, momencie!

fot: Kancelaria Premiera

Pani premier Beata Szydło, gość Wiadomości TVP, tłumacząc, dlaczego rząd nie uwzględni wniosku o referendum w sprawie reformy edukacji, powiedziała, że co prawda referenda są potrzebne, „natomiast w tym momencie mamy szczególną sytuację”.

Moment ma to do siebie, że trwa krótko, można by więc było liczyć, że w następnym momencie sytuacja nie będzie już szczególna i zostanie podjęta inna decyzja. Sądzę, że wielu składających podpis pod wnioskiem o referendum po wypowiedzi pani premier mogłoby żywić taką (płonną) nadzieję. Płonną, bo jakiś czas temu w tym momencie zaczęło zastępować aktualnie i – niestety – pani premier to właśnie miała na myśli. Oczywiście nietrudno domyślić się, że to kalka angielskiego at the moment, co oznacza aktualnie właśnie. W peerelowskiej nowomowie panowało koszmarne na chwilę obecną, które szczęśliwie umarło śmiercią naturalną. Ale rodacy teraz uznali, że stare i wysłużone aktualnie (lub obecnie) pora wysłać na emeryturę i „z żywymi naprzód iść”, czyli – jakżeby inaczej – zaczerpnąć inspirację z anglojęzycznego świata. No i znowu uszy i rozum cierpią.

Nie trwaj, momencie, nie jesteś piękny!

 

Sejmowe refleksyjki

Sejmowa debata nad konstruktywnym wotum nieufności dla rządu, której fragmenty oglądałam, jak wiele innych debat napełniła mę duszę smutkiem.  I tak:

Jarosław Kaczyński twierdził, że „mechanizmów kontrolnych nie wyłancza się dla zabawy” i mimo chóralnych poprawek płynących z sejmowych ław postanowił nie zmieniać swoich przyzwyczajeń językowych. Na ten temat przetoczyła się już w Internecie fala potępienia, poprzestanę więc tylko na wspomnieniu tego wstydliwego faktu.

Grzegorz Schetyna mówił o rzekomym agencie rosyjskim w najwyższych władzach i zastanawiał się, „jak byłby on zadaniowany”. To słowo jest tak paskudne, że nie mam ochoty poświęcać mu uwagi, niechby wszyscy jak najszybciej o nim zapomnieli.

Marszałek Marek Kuchciński prosił posła Dominika Tarczyńskiego, by nie gestykulował rękami. Zmartwiłam się w imieniu temperamentnego posła, bo czym w takim razie miałby gestykulować?

Ale najwięcej smutku mej duszy przysporzyła wypowiedź pani premier po przemówieniu Michała Kamińskiego, choć dotyczy to nie spraw języka, a historii literatury polskiej. Otóż znany poseł, nawiązując do Krótkiej rozprawy między trzema osobami, panem, wójtem a plebanem Mikołaja Reja, mówił o tym, kto – jego zdaniem – rządzi aktualnie naszym krajem. Rolę pana przydzielił Jarosławowi Kaczyńskiemu, wójta – Beacie Szydło, a plebana – ojcu Rydzykowi. Pani premier wyraźnie oburzona przypomniała, że była burmistrzem, a nie wójtem…

Omówienia tej debaty nie poprawiły mi humoru. Najpierw rzecznik rządu Rafał Bochenek o liderze PO powiedział, że „wychodząc na ring z kobietom, okazało się, że został znokautowany”. Natychmiast przypomniało mi się ulubione zdanie polonistów Idąc do domu, padał deszcz, obrazujące niepoprawną konstrukcję imiesłowową, a wywołujące u nich śmiech lub furię – zależnie od temperamentu. Przypomniały mi się także Trójkowe audycje nieodżałowanej Ewy Szumańskiej, zaczynające się zawsze zdaniem: „Będąc młodą lekarką, wszedł raz do mnie pacjent”.

Profesor Ireneusz Krzemiński, ulegając obejmującej coraz szersze kręgi manierze dookreślania lub wzmacniania znaczenia słów, które tego wcale nie potrzebują, powiedział, że Grzegorz Schetyna wysunął bardzo uargumentowane zarzuty, że rząd trzeba punktować bardzo rzeczowo i żepartia Kaczyńskiego jest po prostu grupą plemienno-ideologiczną. I to jest bardzo przerażające”. Znacznie lepiej byłoby, gdyby rząd punktowano rzeczowo, zarzuty były wystarczająco uargumentowane, a wspomniana partia pana profesora „tylko” przerażała. A bardzo niechby sobie zostało na marginesie.

Na deser Leszek Miller, który uznał Michała Kamińskiego za bardzo przekonywującego. Panie Premierze, może mężczyznę poznać także po tym, że jest przekonujący?

 

Zdjęcie J. Kaczyńskiego: Krzysztof Burski, G. Schetyny: Platforma Obywatelska RP, M. Kuchcińskiego: marekkuchcinski.pl, M. Kamińskiego: fakt24.pl, B. Szydło i R. Bochenka: Radek Pietruszka, PAP,  I. Krzemińskiego: tvn24.pl, L. Millera: Grzegorz Jakubowski, PAP