Gratis i rabat – czarodziejskie słowa

Od dawna wiem, że wiedza szkodzi. Mnie bardzo przeszkadza w życiu znajomość łaciny. Choć jest to relacja niezbyt zażyła, wystarczy, by doznawać dyskomfortu.

gratis
www.przystan.eu

Ładnych parę lat temu w polszczyźnie na dobre zadomowiły się gratisy. Sklepy przyciągały klientów, oferując coś gratis do zakupu. Gratis, czyli darmo, bezpłatnie, nieodpłatnie. Można to także „przetłumaczyć” na bardziej swojskie: za Bóg zapłać, na ładne oczy, za darmochę, za frajer, za friko. Handlowcy wiedzą, że odczuwamy niezwykłą chęć wejścia w posiadanie darmowego produktu, choć wcale go nie potrzebujemy, słowo gratis zrobiło więc niezwykłą karierę. Wyzwala wręcz nieracjonalne podniecenie.

Ponieważ znajomość łaciny jest wśród rodaków deficytowa, szybko darmowy dodatek do zakupu stał się gratisem. Gratisy to breloczki, promocyjne koszulki, długopisy, płyty, książki i setki innych przedmiotów, które zwykle wkrótce po ich zdobyciu lądują w szufladach lub koszach. Ale wcześniej działają: kupujemy coś, bez czego moglibyśmy się śmiało obejść, by dostać gratis.

Łaciński przysłówek stał się polskim rzeczownikiem i doczekał potomków: pojawił się przysłówek gratisowo, przymiotnik gratisowy,  a nawet kolejny rzeczownik – pieszczotliwy gratisik. Tylko ja ciągle cierpię, pamiętając zajęcia z łaciny.

rabat
www.prokreacja.com

Gdy uznałam, że nie mam wyjścia i muszę pogodzić się z gratisem, zaatakował mnie rabat. Pochodzenie ma włoskie (rabatto), może dlatego podlega dziwnym zabiegom. Dzięki licznym, zalewającym moją skrzynkę mejlową reklamom, dowiedziałam się, że rabat można odebrać. Skorzystaj z promocji i odbierz rabat na płytki ceramiczne/ulotki/parownicę/żelazko – czytam. Mogę także odebrać rabat w prezencie i to w trzydzieści sekund. Pewien sklep internetowy zapewnia mnie, że gdy założę w nim konto, będę mogła odebrać rabat na zawsze, inny oferuje mi odebranie rabatu na muzykę.

W jaki sposób zniżka oznaczona procentowo lub kwotowo od ceny danego towaru, czyli upust, może zostać odebrana? Ja nie wiem, ale wiedzą to handlowcy. Nikomu rabatu nie pożyczyłam, nie podarowałam ani nie zabrałam też wcześniej przekazanego, nikomu też nie zleciłam go do wykonania, żeby móc odebrać. Ciągle zastanawiam się też, gdzie tenże rabat jest przechowywany.

Po namyśle uznałam, że mogę go przyjąć, skoro ktoś chce mi go udzielić.